Перад пачаткам тэсту ўважліва прачытайце гэтую кароткую інструкцыю.
Вам давядзецца вырашыць 60 заданняў, падзеленых на 5 груп. Кожнае пытанне выглядае так: у верхняй частцы ліста знаходзіцца прастакутнік з малюнкам, дзе ў ніжнім правым куце адсутнічае адзін элемент. Пад прастакутнікам размешчаны 6 або 8 фрагментаў, якія па форме і памеры адпавядаюць гэтаму месцу. Ваша задача — выбраць той фрагмент, які ідэальна дапоўніць малюнак, зыходзячы з логікі і заканамернасцяў, уласцівых малюнку. На выкананне ўсіх заданняў вам адведзена 20 хвілін, таму не засяроджвайцеся на першых пытаннях, бо іх складанасць будзе расці.
Інтэрпрэтацыя вынікаў IQ тэсту
Паказчыкі IQ | Узровень развіцця інтэлекту |
140 | Выдатны, выключны інтэлект |
121-139 | Высокі ўзровень інтэлекту |
111-120 | Інтэлект вышэй за сярэдні |
91-110 | Сярэдні ўзровень інтэлекту |
81-90 | Інтэлект ніжэй за сярэдні |
71-80 | Нізкі ўзровень інтэлекту |
51-70 | Лёгкая ступень ментальнай адсталасці |
21-50 | Сярэдняя ступень ментальнай адсталасці |
0-20 | Цяжкая ступень ментальнай адсталасці |
Нізкія паказчыкі заўсёды трэба лічыць менш надзейнымі, чым высокія паказчыкі.
Аб прагрэсіўных матрыцах Равена
Метадалогія «Шкала прагрэсіўных матрыц» была распрацавана ў 1936 годзе Джонам Равенам сумесна з Л. Пенроузам і з таго часу зарэкамендавала сябе як адзін з найбольш надзейных і аб’ектыўных інструментаў для ацэнкі інтэлектуальнага развіцця. Тэст ацэньвае здольнасць да сістэматычнай, планамернай і лагічнай дзейнасці, патрабуючы ад удзельнікаў выяўлення схаваных заканамернасцяў у наборы графічных элементаў.
Асаблівая ўвага пры распрацоўцы метадалогіі была нададзена таму, каб ацэнка інтэлекту была максімальна незалежнай ад культурных, адукацыйных і жыццёвых асаблівасцяў выпрабаваных. Гэта дазваляе выкарыстоўваць тэст у міжнародных даследаваннях і клінічнай практыцы, дзе важная ўніверсальнасць падыходу. Тэст мае два варыянты — дзіцячы і дарослы. Прыведзеная версія прызначана для апытвання асоб ва ўзросце ад 14 да 65 гадоў, а час яго праходжання абмежаваны 20 хвілінамі, што робіць яго зручным для шырокага прымянення.
Структура тэсту ўключае 60 табліц, падзеленых на 5 серый. Кожная серыя характарызуецца павелічэннем складанасці заданняў, а самі задачы ўскладняюцца не толькі па колькасці элементаў, але і па тыпу лагічных сувязяў, якія неабходна вызначыць. Такая градацыя дазваляе дакладна вызначыць не толькі агульны ўзровень інтэлектуальных здольнасцяў, але і асаблівасці кагнітыўнага функцыянавання кожнага выпрабаванага.
Вынікі тэставання размеркаваны па нармальнай (гаусавай) крывой, што забяспечвае высокую дакладнасць вызначэння ўзроўню IQ. Гэта значыць, што большасць удзельнікаў атрымлівае вынікі, сканцэнтраваныя вакол сярэдняга значэння, а крайнія паказчыкі (як высокія, так і нізкія) сустракаюцца радзей. Такая метадалогія статыстычнай апрацоўкі дадзеных дазваляе не толькі выявіць індывідуальныя розніцы, але і праводзіць дэталёвыя параўнальныя даследаванні ў рамках групавых і папуляцыйных аналізаў.
Дзякуючы сваёй аб’ектыўнасці, універсальнасці і высокай дакладнасці, тэст Равена шырока выкарыстоўваецца ў навуковых даследаваннях, клінічнай псіхалогіі і адукацыйнай практыцы для дыягностыкі кагнітыўных здольнасцяў, планавання індывідуальных праграм развіцця і ацэнкі эфектыўнасці навучальных метадаў.
Якасны аналіз вынікаў тэсту Равена
Серыя А. Усталяванне ўзаемасувязяў у структуры матрыц
У гэтай серыі заданне сводзіцца да дапоўнення адсутнічаючай часткі асноўнага малюнка з дапамогай аднаго з прапанаваных фрагментаў. Для паспяховага выканання выпрабаванаму неабходна ўважліва прааналізаваць структуру асноўнага малюнка, выявіць у ім характэрныя асаблівасці і знайсці іх аналаг у адным з прапанаваных фрагментаў. Пасля выбару адбываецца аб’яднанне фрагмента з базавым малюнкам і яго параўнанне з акружэннем, прадстаўленым у табліцы.
Серыя B. Аналагія паміж парамі фігур
Тут прынцып пабудовы базуецца на ўсталяванні аналагіі паміж парамі фігур. Выпрабаваны павінен вызначыць заканамернасць, па якой пабудавана кожная фігура, а затым, зыходзячы з гэтага прынцыпу, падбіраць адсутнічаючы фрагмент. Асаблівую ўвагу варта звярнуць на выяўленне восі сімметрыі, адносна якой фігуры размешчаны ў асноўным узоры.
Серыя C. Прагрэсіўныя змены ў фігурах матрыц
Гэтая серыя характарызуецца паслядоўным ўскладненнем фігур унутры адной матрыцы, дэманструючы іх паступовы развіццё. Новыя элементы дадаюцца па строга вызначаным прынцыпе, і, выявіўшы гэты закон, можна выбраць адсутнічаючую фігуру, якая адпавядае зададзенай паслядоўнасці змен.
Серыя D. Перагрупоўка фігур у матрыцы
У гэтай серыі заданне патрабуе выяўлення працэсу перагрупоўкі фігур, які адбываецца як у гарызантальным, так і ў вертыкальным напрамках. Выпрабаваны павінен выявіць прынцып перастаноўкі і, апіраючыся на яго, выбраць адсутнічаючы элемент.
Серыя E. Разлажэнне фігур на элементы
Тут метадалогія базуецца на аналізе асноўнага малюнка шляхам разлажэння фігур на асобныя элементы. Правільнае разуменне прынцыпу аналізу і сінтэзу фігур дазваляе вызначыць, які фрагмент дапоўніць малюнак.
Сферы прымянення тэсту прагрэсіўных матрыц Равена
- Навуковыя даследаванні. Тэст выкарыстоўваецца для ацэнкі інтэлектуальных здольнасцяў удзельнікаў з розных этычных і культурных груп, а таксама для вывучэння генетычных, выхаваўчых і адукацыйных фактараў, якія ўплываюць на інтэлектуальныя розніцы.
- Прафесійная дзейнасць. Прымяненне тэсту дапамагае выявіць найбольш эфектыўных адміністратараў, бізнэсоўцаў, прадпрымальнікаў, кіраўнікоў, куратараў і арганізатараў.
- Адукацыя. Тэст служыць інструментам для прагназавання будучых поспехаў як дзяцей, так і дарослых, незалежна ад іх сацыяльнага і этычнага паходжання.
- Клінічная практыка. Выкарыстоўваецца для ацэнкі і выяўлення неўрапсіхалагічных парушэнняў, а таксама для кантролю вынікаў, атрыманых з дапамогай розных метадалогій вымярэння інтэлектуальных здольнасцяў.